Cerpen Mabasa Bali - Tegal Penangsaran (2019)

 


 TEGAL PENANGSARAN

Olih : Ni Wayan Dewinta Tirta Sintyawati

 

Wenten katuturan satua ring jaman Kaliyuga, sane akehan jatmane melaksana corah tur mebalik. Mebalik kaucap inggih punika indik parilaksana lan kauripannyane sane nenten pateh sekadi dimalu. Yening dimalu akeh anak sane melaksana melah, sane nyunjung dharma, sane mangkin tungkalikannyane akeh anak sane melaksana corah tur nenten melaksana dharma. Yening ring pengajah-ajah agama Hindune, wenten papat kepah jaman sane madue cihna soang-soang ring sabilang jamannyane. Sane kapertama wenten sane kasengguh jaman Satyayuga, ring jamane puniki nenten wenten jadma sane mapikenoh utawi malaksana sane corah. Samian jadmane seleg maagama tur nyalanang swadharman soang-soang. Ring jamane puniki masih para manusa lan para Dewata prasida masadu ajeng sareng-sareng.  Jaman sane kaping kalih inggih punika jaman Tretayuga, sane mesib  teken jaman kapertama, sakewala ring jamane puniki sampun wenten akiik manusa-manusa sane melaksana nenten nganutin ajahan agama. Punika masih sane ngawinang ring jamane puniki sampun nenteh samian manusane prasida nyingakin Dewatane. Jaman sane kaping tiga inggih punika jaman Dwaparayuga, puniki jaman sane pinih luih kerana ring jamane puniki Gita katurunang olih Sri Krishna. Sakewala ring jamane puniki mula saja ngancan akeh manusia melaksana corah pisan, bhuta kalintang makuasa ring jamane puniki, tur sane prasida nyingak Dewata tuah manusa sane kajudi manten. Sane kaping pat inggih punika Kaliyuga, nika jamane sane mangkin, sane akehan manusane mabuat corah, sane parilaksana adharmane katangkebin dharma.

Saking satua di malu sampun sinah ngancan mai ngancan benyah jamane, ngancan akeh anak mabuat dosa, lan ngancan benyah gumine. Jamane mangkin mejalan laksana angin, enggal nenten kerasa gumine suba wayah. Pateh sekadi anak sampun odah, gumine akeh mesuang penyakit-penyakit, wenten sane kabuat olih i manusa tur wenten masih sane kabuat olih laksana jaman. Sesai karasayang gempa utawi tanah sane megejeran, sane ngawinang akeh bangunane benyah tur wenten sane nenten mesisa napi. Wenten masih gempa sane karasayang ring tengah pasihe, sane prasida ngawinang bandang utawi yeh bah. Punika taler sesai masih wenten kaletehan jagate sane lianan, sekadi mangkin wenten gerubug agung sane kawastanin covid’19. Yening manut saking widya raharja sane sampun katelatarang, covid’19 niki nginjek gumi Baline saking makudang-kudang bulan sane sampun lintang.

Akeh jadmane sane kena penyakit puniki, lan durung wenten sane prasida seger ulian nenten wenten vaksin anggen ngubadin. Kacerita wenten anak bajang sane kajudi madue kesaktian anggen nyingakin sane nenten kacingak. Anak bajang puniki nyingakin gumine wayah puniki sekadi tegal linggah sane nenten wenten yeh tur entikan sane gadang sekadi biasane. Ane wenten tuah entikan tiing sane donnyane dui lan sawireh mangan sane lianan. Anak bajang puniki mejalan kema mai, sakewala nenten matemu sareng margi mulih. Ring driki, nenten wenten lemah tur peteng, sane wenten tuah jagat panes serasa kasunarin olih akeh matan ai, sakewala anak bajange punika nenten taen merasa seduk lan bedak, sane kerasayang tuah kenyel lan sakit tangkahne. Sube makelo rasane anak bajang puniki ngoyong ring tegale sane linggah puniki. Saking driki, ia nyidang nyingakin akeh anak sane keni sungkan ulian kawentenan covid puniki.

“Mimihh.. dadi kene jani kawentenan jagate.. ipidan samian seger oger nenten kirang punapa punapi..mangkin adi buka kene..akeh anak sungkah tur ngemasin mati..kadi nenten wenten ubad.. dija mangkin titiang ngelaku nunas tamba?”

Setata paling anak bajang punika ngalihin jalan mulih, ngeling-ngeliang ia nyingakin akeh nyamane ring gumi sane keni sungkan lan ngemasin mati. Serasa tuh kanti yeh penyingakane anak bajang punika. Sakewala, ring ening sesegakan linglingannyane, anak bajange punika mirengan suaran yeh saking joh.

“Uling mekelo suba tiang dini, sing ade tanda-tanda kawentenan yeh..adi mara jani ningeh munyin yeh membah?”

Ditu lantas anak bajang punika mejalan, buin meneng kaja, buin meneng kelod, buin meneng kangin, buin meneng kauh, sakewala nenten masih nemu saking dija munyin yehe punika. Disubane keto, anak bajange punika metedoh mewali ka genah sane simalu, sane mangkin wau ia merasa seduk lan bedak mekita majengan lan nginem yeh. Kanti suba mekelo iye i anak bajang ngeling naenang seduk lan bedak, sakewala munyin yehe punika setata membah uling tuni nenten katepuk uling dija sujatine. Di tengah ia merasa dewekne lemet tur sakit, anak bajang punika eling, “Mihh ane rasayang tiang nenten wenten apa-apane sareng ane rasayang nyaman-nyaman titiange sane wenten ring jumah.” Suba mekelo anak bajang ento ngeling sigsigan, saget ia inget teken dewek lan ngacep ring Ida Sang Hyang Widhi Wasa, mangda katuntun ka jalan sane manut lan patut.

“Duh Hyang Widhi, tulungin titiang, napike sane musti titiang laksanayang? Napike sane musti titiang laksanayang mangda semeton titiang samian mewali sekadi dumun? Tulungin titiang Hyang Widhi..”

Seusan anak bajange punika ngacep tur mapinunas ring Ida Hyang Widhi, sagetan mangkin sampun prasida kacingak saking napi tekan yeh ne memunyi uling tunian. Yeh punika medal saking penyingakan anak lingsir sane ulung ring duur batune, ento mekada munyin yehe mamunyi kletik-kletik. Anak lingsire ento nangis, sakewala bibihe tetep makenyem, tur penyingakane sayu pisan. Cingakina iyang tur kaukina.

“Cening, meriki negak ring sisi Niang!”

Anak bajang punika merasa jejeh, sakewala iya tuah bisa pasrah teken keadaan ne ada. Ia lantas nyagjagin anak lingsir ento, tur negak disampingne. Disubane keto, anak lingsir ento lantas ngeraos ka anak bajang.

“Ning, sampunang jejeh teken Niang. Mangkin Niang ngorain Cening, sujatine gerubug sane wenten ring gumi nika aab jagat sane kaulah olih manusa Ning. Cobak cingakin manusane ring mercapada, setata melaksana sane corah! Mangkin manusane nenten takut tekeh Widhi, kewala ane takutine tuah kuangan followers, kuangan glowing, kuangan tunangan, kuangan jinah, miwah sane lianan. Cening merasa sing?”

“Inggih Niang, titiang merasa. Titiang masih sesai melaksana sane nenten melah, ampurayang titiang Niang.”

“Nah nika pun Ning, mangkin jagate sampun wayah! Cening eling ten teken peplajahan sane sampun baang minakala cening masekolah? Eling ten Cening, yening napi kawentenan jagate mangkin nak setata kaulang sebilang jaman? Ento artine gerubug sane mangkin taen masih karasayang ring jaman sane dimalu. Sekadi sane kaceritayang ring pemuteran gunung Mandaragiri, irika kerana ngrereh tirta amerta, aab marupa racun masih pesu, nika yening depang pastika pacang ngaenang jagate benyah. Sakewala drika Hyang Siwa sane nginem racune ento, Hyang Siwa masih runtuh, sakewala prasida katulungin olih Hyang Kali, mangda racune punika kagentosin aji susu. Yening ipidan ubadne tuah susu, mangkin masih susu Ning, sakewala susu mawentuk lian, susu sane mangkin kaperluang inggih punika susu (susila lan sudarma). Nyaga etika, nyaga dewek, melaksana anut aturan, lan setata nganutin Meme lan Bapa di jumah. Sampunang nyaan Cening lali teken dewek, sampunang nyanan Cening melaksana matungkalikan teken dharma!”

“Inggih Niang, titiang matur suksma ping banget niki, titiang pastika pacang ngelingang lan ngelaksanayang sekadi sane Niang tuturang iwau.”

“Inggih Ning, Niang percaya teken Cening, mangkin Cening mewali pun ka gumine lemah, Cening nenten pacang keni napi ulian Niang lakar setata nyaga Cening. Elingang yening Cening mangda setata nyalanang swadharma, lan sareng ngelingang ka semetone sami mangda nengil dumun di jumah, anutin tata titi saking wisesane, lan setata melaksana dharma.”

“Inggih suksma ping banget Niang.”

Disubane keto, saget ilang Niang saking pengliat anak bajange ento, lan tegal linggah sane diwau sampun magentos malih dados desa tongos anak bajange ento ngoyong ngajak kulawargane. Wit sekadi nika masih anak bajang punika setata melaksana dharma lan setata ngelingan ke anak lian mangda melaksana sane nganutin awig-awing saking pemerintah mangda nengil jumah lan nganutin protokol kesehatan.

Komentar

Postingan populer dari blog ini

MATERI BASA BALI KELAS VIII SARGAH 2 : ANGGAH UNGGUHING BASA BALI

MATERI BAHASA BALI KELAS VIII SEMESTER II : KASUSASTRAAN BALI (PUISI BALI ANYAR)

MATERI BAHASA BALI KELAS VIII SEMESTER II : LAGU POP BALI